Bebek&Çocuk Psikolojisi

Bazı ebeveynler için tuvalet alışkanlığı edindirme süreci, çocuk bakımının en zorlu dönemi olarak adlandırılır. Bende zorluk derecesinde bu süreci ilk sıralara koyabilirim. Çünkü süreç gerçekten çok meşakkatli... Çünkü ne kadar sinyal alsanız da aslında hiç bir zaman çocuğunuzun sürece tam anlamıyla hazır olup olmadığından emin olamıyorsunuz. Ve karşınıza bu dönemde çeşitli engeller çıkabiliyor. Örneğin kaka tutma! Olur mu öyle şey! diyenleriniz olduğunu düşünüyorum. Evet oluyor, ne yazık ki oluyor. Baştan söyleyeyim biz yaşamadık ama çok yakın bir arkadaşımın kızı ile derinden hissettik problemi. Sonraları öğrendik ki çeşitli sebeplerden dolayı bazı çocuklarda görülebiliyormuş. Kaka deyip geçmeyin, çıkmayınca dünyanız zindana dönüyor. Peki çocuklarda kaka tutma tam olarak nedir, neden kaynaklanır ve nasıl tedavi edilir?... Kaka Tutma Nedir? Genellikle 2-4 yaş aralığında tuvalet edindirme sürecini tamamlamış çocuklarda görülen ancak bebeklerde ve okul çağındaki çocuklarda da görülen bir sağlık problemidir. Genellikle ağrılı kabızlık nedeniyle tetiklenir ancak fiziksel ya da psikolojik sebeplerden de kaynaklanabilir. Tahmin edebileceğiniz gibi, bu sorun zihinsel olarak çocuk için travmatik bir deneyim olarak kategorize edilmiştir; o kadar ki gelecekteki bağırsak hareketlerinin yapılması gerektiğinde, çocuk tekrar acı çekmekten kaçınmak için mümkün olduğunca uzun süre kakasını yapmaktan kaçınacak, tutmaya başlayacak ve kabızlığa çevirip kısır bir döngü başlatacaktır. Sonunda da sorun kronikleşecektir. Aslında çocukların haftada bir kezde olsa tuvalete çıkmaları normal olarak kabul ediliyor. Ama kaka tutan çocuklarda durum biraz farklı seyrediyor. Kakaları geliyor ve yapmak istemiyorlar. Kakayı dışarı bırakmama dürtüsü ile uğraşıyor ve günlük rutinleri zedelenebiliyor. Örneğin kakası gelmiş ve tutan bir çocuğun yanında oturmanız bile güç olabiliyor. Öte yandan, bu direnç çocuğun iç çamaşırlarının ya da bezinin bulaşmasına neden olabiliyor, bu da evin etrafında kirli iç çamaşırları gizleyen bir çocuğa ya da her dakika bez değiştirmek zorunda kalan ebeveyne neden olabiliyor. Durum hangisi olursa olsun, kimsenin eğlenmediğinden emin olabilirsiniz. Kaka Tutma Neden Olur? Fiziksel Kısıtlamalar Çoğu durumda çocuklar tuvaleti kullanmayı zorlaştıran bir tür fiziksel sınırlama yaşamaktadır. İster kabız olsun, bağırsak tıkanıklığı, irritabl bağırsak sendromu veya hatta teşhis edilmemiş gıda duyarlılıkları olsun bu duruma neden olabiliyor. Özellikle, serebral palsi olan çocuklar kaka yapmaya çalışırken zor zamanlar geçirirler. Çoğu okul öncesi çocuk ile kakanın neden ve nasıl acıttığı konusunda nasıl iletişim kuracağını bilmediğinden sorunun kökenine inemeyebilirsiniz. Çocuğunuzda kaka tutma problemi gözlemliyorsanız öncelikle bir doktora görünmeli ve sorunun nedeninin başka bir sağlık problemi olup olmadığından emin olmalısınız. Psikolojik Nedenler Çocukluğun anal döneminde çoğu çocuk kakayı vücudunun bir parçası olarak kategorize eder. Bu nedenle kakayı bırakmama ve içinde tutma eğilimi doğabilir. Bununla birlikte, kontrol gücü yüksek ebeveynlik tutumlarında çocuk kendi varlığını ispat etmek ve bende buradayım mesajını vermek için kaka, uyku ya da yemek konularında direnç gösterirler. Yine mükemmel ebeveyn tutumlarının çocuklar üzerindeki baskısı, erken tuvalet alışkanlığı edindirme süreci, tuvaletten korkma, kakanın suya düşme sesinden korkma gibi birçok neden çocukları psikolojik olarak etkileyebilir. Bu noktada ebeveyn ya da bakım verenlerin çocuğa karşı yaklaşımlarında yumuşamaya gitmeleri önerilir. Duyusal Kaçınma Çocuğunuza Duyusal İşleme Bozukluğu ( SPD ) teşhisi konulduysa, kaka yapmaktan hoşlanmayabilir, çünkü hissettirdiği duyguyu sevmez. Çocuğunuza resmen SPD teşhisi konmamış olsa bile, kaka yapmak için duyusal bir isteksizlik yaşayabilir. Kaka yapmaktan kaçınan çocuklar kaka yapma hissini hissetmekten ziyade günler hatta haftalar boyunca sfinkter kaslarını sıkmayı tercih ederler. Kulağa gülünç geliyor olabilir ancak, kabaca her 5 çocuktan birinde bu durum görülebilir. Sfinkter Kanunu Sfinkter; makat bölgesini kontrol eden kasın adıdır. Birçoğumuz şehir dışına çıktığımızda ya da farklı bir yerde tuvalete çıkamama gibi sorun yaşar ancak kendi evimizin konforuna döndüğümüzde rahatlarız; çocuklarda aynı türden bir şey yaşarlar. Buna 2 yaşındaki çocuğunuzun evin belli bir bölgesini kaka yapmak için uygun görmesi örnek verilebilir. Esasen, hepimiz “işimizi” yapmak için bir tür mahremiyet ve yalnızlık istiyoruz. Bununla birlikte, sfinkter zaman sınırlarına veya talep üzerine kaka yapma baskısına iyi tepki vermiyor. Korkular ve Kötü Deneyimler Birçok çocuk bezinde (veya iç çamaşırlarında) kaka yapmayı kabul eder, ancak her ne pahasına olursa olsun tuvalette kaka yapmaktan kaçınır. Tüm çocuklar farklıdır, ancak yaygın korkular arasında lazımlık üzerinde dengesini kaybetmekten veya içine düşmekten, tuvaletin sifonunu çekerken duyulan sesten veya banyonun kendisinden korkmak vardır. Alternatif olarak, bir çocuğun kaka ile ilişkili kötü bir anısı olabilir. Çocuğunuzda kabızlık varsa, ardından dışkısında kan varsa yani olay canını acıtmışsa kaka tutmaya sebep olabilir. Elbette, kötü deneyimler söz konusu olduğunda, küçük çocuklarda bu gibi sorunların temel nedeni olabilecek herhangi bir cinsel veya fiziksel istismar olasılığını göz ardı ettiğinizden emin olun. Kaka Tutma Sorunu ile Başa Çıkma İpuçları Sabırlı Olun İlk önce herkesin kendi zamanında kaka yaptığını kabul edin. Bazı insanlar için bu, her yemekten sonra, diğerleri için günde bir kez, diğerleri için ise birkaç günde bir anlamına gelir. Durum ne olursa olsun, herkesin bedeni farklıdır. Bunu bilseniz bile, çocuğunuz kakasını tutarken hayal kırıklığına uğrayabilirsiniz, ancak meseleyi zorlamayın çünkü çocuğunuz sizin talebiniz üzerine kaka yapmayacak. Biraz zaman alabilir, ancak çocuğunuz sonunda bunu çözecektir. Aslında, durumla başa çıkmanın en iyi yolu, sizi hiç rahatsız etmiyormuş gibi davranmaktır. Bazı nedenlerden dolayı, duruma ne kadar çok dikkat çekerseniz, sorun o kadar artar. Kaka Yapma Gerekliliği ile İlgili Kitaplar Okuyun Çocuklar çoğu zaman bizim dışımızdaki kaynaklardan daha fazla etkilenirler. Bu durumda kitaplar iyi yol arkadaşıdırlar. Kaka yapmanın neden gerekli olduğu konusunda yol gösteren ve çocuğunuzun yaşına uygun kaynak ve kitaplar bu noktada desteğinize koşabilir. Örneğin; Kaka Yaparken Acıtıyor Teo'nun Kaka Kitabı Ya da eğitici videolar ile destekleyebilirsiniz. Örneğin; Lazımlık Zamanı Tuvalet Eğitimi Şarkısı Lazımlık üzerinde oturan Çocuklarda Kaka Tutma Durumunu Önlemek için Rutin Oluşturun Tutarlı bir rutin genellikle kaka tutma deseni yaratmanın anahtarıdır. Yemek saatlerini düzenli tutmak ve ardından banyoya gitmek başlangıçtır. Çocuğunuzu tuvaleti bu düzenli aralıklarla kullanmaya teşvik edebiliyorsanız (uyandıktan sonra, yemekten sonra, yatmadan önce); mesane hareketlerini kontrol altına alabilmeyi öğrenecektir. Bununla birlikte ceza vermekten kaçının. ("Kakanı yapmazsan iPad'ini alırım") Sadece rutini kurmaya odaklanın. Eğer işler yolunda giderse harika; ama eğer gitmezse hayal kırıklığınızı ifade etmeyin. Denemeye devam edin. Zamanla çocuğunuzun bir kalıp izlediğini göreceksiniz. Programınıza kaka yapmaya zorlamak yerine, kaka tutmasını önlemek için çocuğunuzun doğal ritmi ile devam edin. Çocuğunuzun Diyetini Düzenleyin Çocuğunuz kaka tutuyorsa doktorunuz genellikle tükettiği besinlerde doğal lifleri artırmanızı önerecektir. Doğal lifler bağırsakların çalışmasını teşvik edebilirken, durumu iyileştirmeyebilir. Bununla birlikte, kabız yapmayan gıdaları tüketmek, çoğu meyve ve sebzede bulunan doğal lifleri almak, bol miktarda sıvı almak her halükarda çocuğunuz için iyidir. Buradaki amaç, herhangi bir kabızlık veya ağrı olması durumunda dışkıyı yumuşak ve düzenli tutmaktır. Bununla birlikte, çocuğunuz kabız değilse ve başka nedenlerle (çoğunlukla psikolojik) kaka tutuyorsa, bu beslenme düzeni sıkıntı olmayacaktır. Çocuğunuz Kaka Tutarken Konfor Sağlayın Çocuğunuzun kaka yapmak için kendini nerede daha iyi hissettiğini anlayın ve o alanı çocuğunuza ayırın. Başka bir yere gittiğinizde lazımlığını yanınızda götürün. Mümkün mertebe kendini rahat hissetmesini sağlayın ve şefkatli olun. Ödüller Bazı ebeveynler, ödül sistemlerinin çocuklar için gerçekten iyi çalıştığını söylüyor. Yani, çocuğunuz sonunda bir oyuncak kazanacak ya da çıkartmalar için kaka yapacaksa, bu sizin için harika bir şey demektir. Ancak deneyimlerimiz, kaka yapma rahatlamasının yeterli bir ödül olduğu yönündedir. Diğer tüm ipuçlarını uygulamaya koyduysanız, çocuğunuzun kaka yapmasını önleyen her şeyin üstesinden gelmek için ihtiyaç duyduğu tüm araçlara sahip olduğunu göreceksiniz. Evet belki zor olacak ve zaman alacak ama bu durumun üstesinden gelecekler. Bu noktada sabırlı ve şefkatli olmanız çok önemli, biliyoruz zor. Ama geçecek. Sağlıkla kalın. Diğer yazılarıma ulaşmak için buraya, www.tatlibirtelas.com Instagram hesabına ulaşmak için buraya tıklayabilirsiniz.

Bebek&Çocuk Psikolojisi

Çocuklarda Kaka Tutma

Gökkuşağı Bebek Nedir?

Çocuklarda Kaygı Bozukluğu

Çocuklarda Kaka Tutma

Bir Emzik Bıraktırma Hikayesi

Çocuklarınıza Bağırmanın Uzun Süreli Etkileri